گزارش مرکز مطالعاتی «مرکز پیشرفت سیاست عرب»؛

قمار نتانیاهو با کارت ایران

مخالفت با جنگ علیه ایران در صحنه رژیم صهیونیستی صرفاً رویکرد سیاسی یا اخلاقی نیست، بلکه بازتاب این موضوع است که نخست وزیر این رژیم برای نجات آینده سیاسی خود روی کارت ایران قمار کرده است.
تاریخ انتشار: سه‌شنبه ۱۷ شهريور ۱۴۰۵ - 08 September 2026

قمار نتانیاهو با کارت ایران

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل گفت، احتمال حمله ایران به اسرائیل در تعطیلات یهودی این ماه وجود دارد. وی ارزیابی خود را برای جامعه اسرائیل بر اساس جنگ اکتبر ۱۹۷۳ و حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ ارائه و آن‌ها را به عنوان دو شکست امنیتی و سیاسی تلقی کرد. روزنامه معاریو نیز تخمین می‌زند اسرائیل در حال آماده شدن برای این احتمال است که تهران، زیر فشار محاصره اقتصادی به زودی از حزب‌الله برای ایجاد اختلال در تعطیلات عبری و همچنین مذاکرات با لبنان استفاده خواهد کرد. 

مواجهه زیرساختی یا بازدارندگی واشنگتن؟

تلاشی ساختارمند از سوی بنیامین نتانیاهو و تیم‌هایش برای تغییر دستور کار انتخابات از پرونده‌هایش در جریان است

برآورد اسرائیل مبتنی بر این فرض است که محاصره اقتصادی ایران به وسیله آمریکا احتمالاً حکومت را تضعیف می کند و به واکنش ایران منجر می‌شود که در این صورت اسرائیل به صورت نظامی و مستقیم هدف قرار می‌گیرد. منابع اسرائیلی نیز تأیید می‌کنند در صورت چنین سناریویی، اسرائیل زیرساخت‌های اساسی ایران را هدف قرار می‌دهد. این موضوع در نهایت با ایجاد اختلال در نظم و خدمات عمومی ایران، جامعه را به سمت ناآرامی سوق خواهد داد. 

در مقابل، سیما شاین، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات امنیت ملی در مصاحبه‌ای با کانال ۱۲ تأیید کرد، اسرائیلی ها تمایلی به جنگ جدید با ایران ندارند و احتمال حمله ایران به اسرائیل را رد می‌کند. این باور عمومی در اسرائیل نیز وجود دارد هم ایران و هم ایالات متحده تمایلی به کشاندن اسرائیل به جنگ ندارند؛ زیرا مداخله اسرائیل مانع دستیابی دولت آمریکا به اولویت‌های خود می‌شود، همچنین علاقه‌ای به جنگ فراگیر و تخریب پایگاه‌های خود در کشورهای منطقه ندارد. 

پیوند با انتخابات

تلاشی ساختارمند از سوی بنیامین نتانیاهو و تیم‌هایش برای تغییر دستور کار انتخابات از پرونده‌هایش در جریان است. در این راستا، تلاش‌های وی بر منحرف کردن افکار عمومی از شکست هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و درخواست تشکیل کمیسیون تحقیق رسمی، فساد و پرونده‌های مربوط به آن و همچنین قانون خدمت اجباری حریدی‌ها در ارتش متمرکز است. 

این تلاش بر روایت «توطئه» ارتش و اطلاعات متکی است که به بزرگ‌ترین شکست تاریخ اسرائیل انجامید تا افکار عمومی نه با شکست نتانیاهو بلکه با «توطئه» درگیر شود. هم‌زمان نتانیاهو رقیب خود، آیزنکوت را متهم می‌کند که در جلسات مخفی با اشغال و تخریب کامل رفح مخالفت کرده بود. 

بیانیه کاتز درباره حمله احتمالی ایران، دستور کار عمومی را به سمت تهدید ایران و شرایط اضطراری سوق می‌دهد. سناریوی حمله ایران که طبق همه ارزیابی‌ها ازجمله ارزیابی‌های امنیتی اسرائیل بعید تلقی می‌شود، کاملاً کاربردی به نظر می‌آید، به این معنی که افزایش تنش امنیتی هرچند محدود، بهانه‌ای برای به تعویق انداختن انتخابات و حفظ نتانیاهو در قدرت خواهد بود. پیوند دادن این تهدید با اعیاد عبری، تصور خطری برای موجودیت اسرائیل می‌سازد که تعلیق انتخابات را حتی در صورت بروز تنش محدود توجیه می‌کند. 

متوقف کردن وضعیت فعلی به اسرائیل برتری و کنترل تقریباً مطلق بر اوضاع میدانی می‌دهد و پرونده مذاکرات تحت نظارت آمریکا را نمی‌بندد

پرونده لبنان

ارزیابی‌های اسرائیل نشان می‌دهد مذاکرات سه‌جانبه با ایالات متحده در آستانه انتخابات به نتیجه دست نخواهد یافت و از «بدبینی دیپلماتیک» سخن می‌رود. در عین حال، نبود موضعی الزام‌آور و قاطع از سوی آمریکا، در را برای افزایش یک‌جانبه تنش باز نگه می‌دارد، هرچند ارزیابی‌ها از وقوع جنگ فرسایشی متقابل کاهش یافته است. 

برداشت اسرائیل از موضع دولت ترامپ این است که نه چراغ سبز و نه چراغ قرمز است، بلکه عملاً به معنای ثابت نگه داشتن وضع موجود خواهد بود، زیرا رویکرد اخیر آمریکا مبتنی بر بازگشت به مذاکرات با ایران برای تضمین پرونده خلع سلاح به عنوان بخشی از تلاش برای آرام کردن جبهه‌ها و ایجاد پایه‌های ثبات، به خواست کشورهای منطقه و به‌ویژه حاشیه خلیج فارس قرار دارد. 

تداوم وضع موجود به اسرائیل برتری و کنترل تقریباً مطلق بر اوضاع میدانی می‌دهد و پرونده مذاکرات تحت نظارت آمریکا را نمی‌بندد، حتی اگر تا زمان انتخابات اسرائیل بسیار کُند و بدون پیشرفت پیش برود. در این شرایط اسرائیل تنش در این جبهه را نیز کنترل می‌کند؛ از جمله توانایی دامن زدن به آن در صورت اصرار نتانیاهو بر تعلیق انتخابات. 

متوقف کردن وضعیت فعلی به اسرائیل برتری و کنترل تقریباً مطلق بر اوضاع میدانی می‌دهد و پرونده مذاکرات تحت نظارت آمریکا را نمی‌بندد. در این شرایط، اسرائیل همچنین تنش در این جبهه را کنترل می‌کند، از جمله توانایی دامن زدن به آن در صورت اصرار نتانیاهو بر به تعویق انداختن انتخابات. 

جبهه‌های کرانه باختری و غزه

در حال حاضر اسرائیل جهت تحولات در جبهه‌ها و پرونده‌های مختلف را کنترل می‌کند. در کرانه باختری، ارزیابی‌های غیررسمی نشان می دهد رژیم در نتیجه حملات شبه‌نظامیان، فلسطینیان را به سمت رویارویی مستقیم و خشونت‌آمیز سوق می‌دهد؛ زیرا با بهره‌گیری از درگیری ساختگی می‌تواند به دنبال تغییر ساختار جمعیتی فلسطین به طور کلی باشد. 

در غزه، تحولات به سمت حفظ و بدتر شدن وضع موجود و بازگشت شعارهای آوارگی و مهاجرت بیشتر جمعیت نوار غزه پیش می‌رود؛ هدفی که اسرائیل حتی در شرایط مساعد بین‌المللی نوامبر ۲۰۲۳ نیز به دلیل موضع قاطع مصر به آن دست نیافت.  با وجود این، وزیر دفاع اسرائیل گفت طرح‌های آوارگی آماده و منتظر تأیید آمریکا هستند؛ موضوعی که با توجه به منافع ایالات متحده بعید به نظر می‌آید. 

فرسودگی از جنگ سه‌ساله

به نظر می‌آید گفتمان هراس‌افکنی نتانیاهو و کاتز درباره حمله ایران در ایام تعطیلات یهودی، با هدف آماده‌سازی زمینه ذهنی و اخلاقی برای تصمیم‌گیری درباره لغو انتخابات اسرائیل در صورت لزوم و تضمین تداوم قدرت نتانیاهو انجام می شود. جامعه اسرائیل با جنگ مجدد مخالف است؛ نه به دلیل دستیابی به صلح، بلکه به دلیل خستگی ناشی از سه سال جنگ. 

بنابراین نتانیاهو در پی خلق وضعیت تنش و خطر وجودی خیالی برای نیازهای سیاسی و انتخاباتی است. جامعه اسرائیل به‌ویژه پس از تکمیل پرونده تبادل اسرا و گروگان‌ها، نگران سرنوشت غزه نیست. محتمل‌ترین سناریو، افزایش تنش‌های میدانی اسرائیل در کرانه باختری و حتی علیه شهروندان عرب فلسطینی با هدف ملاحظات انتخاباتی، تضمین انسجام بلوک راست افراطی و تأمین پیروزی نتانیاهوست. 

دلیل مخالفت با جنگ

مخالفت با جنگ تمام‌عیار با ایران در صحنه اسرائیل صرفاً رویکرد سیاسی یا اخلاقی نیست، بلکه خوانشی واقع‌بینانه از پیامدهای انتخاباتی آن است. این مخالفت از سه دلیل زیر ناشی می‌شود: 

  • ترس از سیاسی شدن تصمیم‌گیری‌های نظامی و بهره‌برداری از آن برای به تعویق انداختن انتخابات یا تغییر موازنه قدرت، همان‌گونه که باراک و دیگران هشدار داده‌اند.       
  • این باور که جنگ به پیروزی قاطع دست نیافته است و تداوم آن بدون دستاورد، نتانیاهو را از نظر انتخاباتی شکست خواهد داد که در نظرسنجی‌ها و نگرانی درون لیکود نیز قابل ردیابی است.        
  • شکاف میان عملکرد نهادهای نظامی و سیاسی؛ زیرا مردم عملکرد ارتش را مثبت و رهبری سیاسی را منفی ارزیابی می‌کنند و دخالت ارتش در جنگی با اهداف سیاسی را نمی‌پذیرند. 

بنابراین، مخالفت با جنگ بازتاب این موضوع است که نتانیاهو برای نجات آینده سیاسی خود روی کارت ایران قمار کرده است، موضوعی که احتمالاً عامل سقوطش باشد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده ترین اخبار
یادداشت اختصاصی احسان قمری، تحلیلگر مسائل اقتصادی؛ / ۱ روز پیش